Wat is ipamorelin?

Ipamorelin is een synthetisch peptide dat de hypofyse aanzet tot een stoot groeihormoon. Het hoort bij de groep van groeihormoon-secretagogen, een term die gewoon stoffen aanduidt die ervoor zorgen dat groeihormoon wordt uitgescheiden.

Vijf bouwstenen

De keten luidt Aib-His-D-2-Nal-D-Phe-Lys, met een amidekap aan het eind. Slechts twee daarvan, histidine en lysine, horen in hun gewone vorm bij de twintig aminozuren waarmee het lichaam eiwitten maakt. De andere zijn gekozen om chemische en niet om biologische redenen:

• Aib (aminoisoboterzuur) heeft een extra methylgroep waardoor het begin van de keten moeilijker wordt afgebroken.
• D-2-Nal is een spiegelbeeldig aminozuur met een omvangrijke naftaleenring.
• D-Phe is de spiegelbeeldvorm van fenylalanine.
• De amidekap op lysine verwijdert een geladen uiteinde dat enzymen anders zouden herkennen.

De chemici van Novo Nordisk kwamen op deze volgorde uit door het middelste paar aminozuren, alanine en tryptofaan, weg te halen uit een ouder peptide van zes aminozuren, GHRP-1, en de rest verder te verfijnen.

De receptor die het gebruikt

Ipamorelin bindt aan de groeihormoon-secretagoogreceptor, bekend als GHS-R1a. In 1998 toonden de ontwikkelaars aan dat blokkers van de oudere GHRP-peptiden het effect stopten, terwijl een GHRH-blokker dat niet deed. Het werkt dus via een andere deur dan GHRH. De natuurlijke sleutel van die deur is ghreline, een hormoon dat vooral in de maag wordt gemaakt en ook honger doorgeeft.

Waarom "selectief"?

Eerdere peptiden op dezelfde receptor verhoogden naast groeihormoon ook ACTH en cortisol, de belangrijkste stresshormonen van het lichaam. Bij varkens deed ipamorelin dat niet, zelfs niet bij doses die meer dan 200 keer hoger lagen dan nodig voor de helft van het maximale groeihormooneffect. Ook FSH, LH, prolactine en TSH bleven gelijk. Door dat smalle profiel noemde het artikel uit 1998 het de eerste selectieve groeihormoon-secretagoog.

Selectief slaat hier op die hypofysehormonen. Omdat dezelfde receptor betrokken is bij eetlust en darmbeweging, blijven effecten buiten groeihormoon mogelijk, en latere studies onderzochten die.

Een kortstondig signaal

Bij gezonde mannen die een intraveneus infuus kregen, steeg groeihormoon ongeveer 40 minuten later naar één enkele piek en zakte daarna terug naar zeer lage waarden. Ipamorelin zelf had een terminale halfwaardetijd van ongeveer twee uur. Het is dus een pulsachtige prikkel en geen langwerkende.

De kern

• Ipamorelin is een peptide van vijf eenheden met drie niet-standaard bouwstenen.
• Het activeert GHS-R1a, de ghrelinereceptor, en niet de GHRH-receptor.
• Dierstudies vonden weinig effect op cortisol of andere hypofysehormonen.
• Bij mensen geeft het één korte groeihormoonpiek.